Bị nghi là người rút tiền cho đường dây lừa đảo ở Đài Loan thì phải làm gì?

Vì sao nhiều người bị cuốn vào vụ án lừa đảo mà không biết?

Nhiều người, trong đó có lao động di trú, cô dâu Việt và du học sinh, bị lôi kéo qua lời mời “việc làm thêm lương cao”, “đầu tư sinh lời” hoặc “giúp bạn rút tiền hộ”. Chỉ đến khi cảnh sát gửi giấy mời hoặc đến tận nơi, họ mới biết mình bị xem là thành viên của một đường dây lừa đảo.

Trong hồ sơ tiếng Hoa, người rút tiền thường được gọi là 車手, còn tội danh hay gặp là lừa đảo tăng nặng (加重詐欺). Điều cơ quan tố tụng phải chứng minh là bạn có lỗi cố ý: biết số tiền đến từ hành vi lừa đảo, hoặc đã thấy trước khả năng đó mà vẫn chấp nhận làm (cố ý không xác định, 不確定故意, Bộ luật Hình sự Đài Loan, Điều 13 khoản 2（《中華民國刑法》第13條第2項）); chỉ “lẽ ra có thể nhận ra” mà thực tế không thấy trước thì chưa đủ; vì vậy tin nhắn, cách bạn được tuyển, số lần rút tiền và khoản thù lao đều trở thành chứng cứ quan trọng.

Tội lừa đảo và lừa đảo tăng nặng bị xử phạt như thế nào?

Theo Bộ luật Hình sự Đài Loan, Điều 339（《中華民國刑法》第339條）, người dùng thủ đoạn gian dối khiến người khác giao tài sản có thể bị phạt tù đến 5 năm, giam giữ ngắn hạn (拘役) hoặc phạt tiền, hoặc phạt tiền kèm theo, đến 500.000 Đài tệ; hành vi chưa đạt cũng bị xử lý.

Nếu có tình tiết tăng nặng, Bộ luật Hình sự Đài Loan, Điều 339-4（《中華民國刑法》第339條之4） quy định tù từ 1 đến 7 năm, có thể phạt kèm đến 1 triệu Đài tệ. Các tình tiết gồm: mạo danh cơ quan nhà nước hoặc công chức; từ ba người trở lên cùng thực hiện; phát tán tới công chúng qua phát thanh, truyền hình, viễn thông, Internet hoặc phương tiện truyền thông khác; dùng công nghệ tạo hình ảnh, âm thanh hoặc dữ liệu điện tử giả về người khác.

Khi số tiền người bị hại giao đạt mức nhất định, Điều lệ Phòng, chống tác hại của tội phạm lừa đảo Đài Loan, Điều 43（《詐欺犯罪危害防制條例》第43條） nâng khung hình phạt: từ 1 triệu Đài tệ là 3 đến 10 năm tù; từ 10 triệu Đài tệ là 5 đến 12 năm tù; từ 100 triệu Đài tệ là từ 7 năm tù trở lên, kèm khả năng phạt tiền. Người rút tiền thường còn bị truy tố đồng thời tội rửa tiền theo Luật Phòng, chống rửa tiền Đài Loan, Điều 19（《洗錢防制法》第19條）.

Tự thú, nhận tội và hòa giải có giúp được giảm án không?

Có, nhưng phải đáp ứng đúng điều kiện. Điều lệ Phòng, chống tác hại của tội phạm lừa đảo Đài Loan, Điều 46（《詐欺犯罪危害防制條例》第46條） áp dụng cho người tự thú (自首) sau khi phạm tội và trong vòng 6 tháng kể từ ngày tự thú đã trả toàn bộ số tiền đã hòa giải hoặc dàn xếp với người bị hại: tòa án có thể giảm nhẹ hoặc miễn hình phạt.

Điều lệ Phòng, chống tác hại của tội phạm lừa đảo Đài Loan, Điều 47（《詐欺犯罪危害防制條例》第47條） áp dụng cho người đã thừa nhận hành vi (自白) trong giai đoạn điều tra và tại mọi cấp xét xử, đồng thời trong vòng 6 tháng kể từ lần đầu thừa nhận trước công tố viên đã trả toàn bộ số tiền hòa giải hoặc dàn xếp với người bị hại: tòa án có thể giảm nhẹ hình phạt. Nếu nhờ đó còn bắt được người cầm đầu đường dây hoặc thu giữ được toàn bộ tài sản mà tổ chức chiếm đoạt, mức ưu đãi có thể lớn hơn.

Luật sư chuẩn bị bào chữa theo những bước nào?

1. Xác định tội danh và cấu trúc chứng cứ: đọc tin nhắn, camera, lịch sử rút tiền và lời khai của đồng phạm để đánh giá việc chứng minh “biết” mạnh hay yếu.
2. Chọn hướng xử lý: nếu chứng cứ yếu, trình bày việc không biết để đề nghị không truy tố hoặc tuyên vô tội; nếu chứng cứ rõ ràng, cân nhắc thừa nhận và hòa giải để đáp ứng điều kiện giảm án.
3. Hòa giải và lượng hình: hỗ trợ hòa giải với người bị hại, sắp xếp trả góp và tập hợp tình tiết có lợi như tự thú, thành khẩn, bồi thường, hoàn cảnh gia đình, phạm tội lần đầu.
4. Tham gia các thủ tục: lấy lời khai, làm việc tại viện kiểm sát, phiên xét tạm giam, xét xử và kháng cáo.

Có thể được hưởng án treo không?

Bộ luật Hình sự Đài Loan, Điều 74（《中華民國刑法》第74條） chỉ cho phép tòa án xem xét án treo khi hình phạt được tuyên không quá 2 năm tù, giam giữ ngắn hạn hoặc phạt tiền, người bị kết án đáp ứng điều kiện về tiền án và tòa án thấy tạm thời không chấp hành là thích hợp. Hòa giải và bồi thường cho người bị hại là yếu tố quan trọng, nhưng không có gì bảo đảm trước kết quả.

Với người nước ngoài, Bộ luật Hình sự Đài Loan, Điều 95（《中華民國刑法》第95條） quy định người bị tuyên phạt tù có thời hạn trở lên có thể bị trục xuất sau khi chấp hành xong hình phạt hoặc được ân xá. Đây là quyền cân nhắc của tòa án, không phải hậu quả đương nhiên.

Nếu không thông thạo tiếng Hoa thì phải làm sao?

Bộ luật Tố tụng hình sự Đài Loan, Điều 99（《刑事訴訟法》第99條） quy định người bị hỏi không thông thạo ngôn ngữ phải được thông dịch. Hãy nói rõ ngay nếu không hiểu đầy đủ và đọc lại biên bản trước khi ký.

Luật sư Zhang Rong-Cheng (張榮成) không thông thạo tiếng Việt. Văn phòng có thể hỗ trợ sắp xếp thông dịch viên tiếng Việt hợp tác; cần đặt lịch trước, phạm vi và chi phí được xác nhận theo từng vụ việc.

Thuật ngữ tiếng Hoa thường gặp trong hồ sơ

Căn cứ pháp luật chính thức

Liên kết mở Cơ sở dữ liệu pháp luật toàn quốc của Bộ Tư pháp Đài Loan (văn bản hiện hành).

Câu hỏi thường gặp

Nội dung liên quan