Gây tai nạn giao thông ở Đài Loan có người bị thương, trách nhiệm hình sự ra sao?

Tai nạn giao thông có thể dẫn đến những tội danh nào?

Hòa giải chỉ là một phần. Trước hết cần xác định đúng tội danh, vì mỗi tội có thủ tục và hậu quả khác nhau:

• Bộ luật Hình sự Đài Loan, Điều 284（《中華民國刑法》第284條）– vô ý gây thương tích（過失傷害）: tù đến 1 năm, giam giữ ngắn hạn（拘役）hoặc phạt tiền đến 100.000 Đài tệ; gây thương tích nghiêm trọng thì tù đến 3 năm, giam giữ ngắn hạn hoặc phạt tiền đến 300.000 Đài tệ.
• Bộ luật Hình sự Đài Loan, Điều 276（《中華民國刑法》第276條）– vô ý làm chết người（過失致死）: tù đến 5 năm, giam giữ ngắn hạn hoặc phạt tiền đến 500.000 Đài tệ; không phải tội chỉ truy cứu khi có khiếu nại.
• Bộ luật Hình sự Đài Loan, Điều 185-4（《中華民國刑法》第185條之4）– điều khiển phương tiện giao thông có động cơ gây tai nạn làm người khác bị thương rồi bỏ chạy: tù từ 6 tháng đến 5 năm; làm chết người hoặc bị thương nặng rồi bỏ chạy: tù từ 1 đến 7 năm. Nếu người lái không có lỗi trong việc gây tai nạn thì được giảm nhẹ hoặc miễn hình phạt.

Thời hạn khiếu nại và rút khiếu nại được tính thế nào?

Theo Bộ luật Hình sự Đài Loan, Điều 287（《中華民國刑法》第287條）, tội vô ý gây thương tích theo Điều 284 chỉ bị truy cứu khi có khiếu nại. Bộ luật Tố tụng hình sự Đài Loan, Điều 237（《刑事訴訟法》第237條）quy định bị hại phải khiếu nại trong 6 tháng kể từ khi biết người phạm tội. Đây là thời hạn khiếu nại, không phải thời hạn để hòa giải.

Theo Điều 238（第238條）cùng bộ luật, bị hại có thể rút khiếu nại trước khi kết thúc tranh luận ở cấp sơ thẩm, và sau khi rút thì không được khiếu nại lại. Vô ý làm chết người và bỏ chạy sau tai nạn không thuộc trường hợp này: hòa giải không làm vụ án tự chấm dứt mà chủ yếu ảnh hưởng đến việc lượng hình.

Cần giữ những chứng cứ gì sau tai nạn?

Lỗi của mỗi bên, mức độ thương tích, việc người lái có biết có người bị thương hay không và lý do rời hiện trường đều phải được chứng minh bằng tài liệu, không chỉ bằng lời kể.

• Video camera hành trình（行車紀錄器）và camera giám sát xung quanh; cần xin sao lưu sớm vì dữ liệu có thể bị ghi đè.
• Bảng phân tích sơ bộ tai nạn（初判表）, biên bản hiện trường và hồ sơ báo cảnh sát.
• Hồ sơ cấp cứu, giấy chẩn đoán（診斷證明書）và quá trình điều trị của người bị thương.
• Tin nhắn, cuộc gọi sau tai nạn, đặc biệt nếu bị buộc tội bỏ chạy; khi cần có thể đề nghị giám định tai nạn giao thông（車輛行車事故鑑定）.

Hòa giải và bồi thường nên chuẩn bị thế nào?

Nhiều vụ tai nạn được hòa giải ở giai đoạn cảnh sát, điều tra hoặc xét xử sơ thẩm. Cần tách rõ phần bảo hiểm bắt buộc（強制險）chi trả, phần bảo hiểm tự nguyện（任意險）bồi thường và phần người gây tai nạn tự trả, từ đó đặt ra mức tiền và cách trả góp hợp lý.

Khi ký biên bản hòa giải, cần bảo đảm văn bản rút khiếu nại được hoàn tất cùng lúc nếu tội danh cho phép. Ngoài ra, Bộ luật Tố tụng hình sự Đài Loan, Điều 253-1（《刑事訴訟法》第253條之1）cho phép công tố viên quyết định hoãn truy tố（緩起訴）từ 1 đến 3 năm đối với các tội không thuộc loại tử hình, chung thân hoặc có mức thấp nhất từ 3 năm tù trở lên, nếu thấy phù hợp sau khi cân nhắc các tình tiết.

Đã bị xử sơ thẩm, kháng cáo và giảm hình phạt có khả thi không?

Kháng cáo cần chỉ ra cụ thể sai sót của bản án sơ thẩm về việc có biết tai nạn gây thương vong hay không, quá trình rời hiện trường, việc đánh giá chứng cứ hoặc lý do lượng hình. Luật sư sẽ đối chiếu từng đoạn lý do của bản án với hồ sơ.

Bộ luật Hình sự Đài Loan, Điều 59（《中華民國刑法》第59條）cho phép giảm nhẹ khi tình tiết phạm tội rõ ràng đáng thương xót và mức thấp nhất vẫn quá nặng; đã hòa giải không có nghĩa là chắc chắn được áp dụng. Theo Điều 41（第41條）, tội có mức cao nhất không quá 5 năm tù mà bị tuyên không quá 6 tháng tù hoặc giam giữ ngắn hạn thì có thể chuyển đổi thành tiền với mức 1.000, 2.000 hoặc 3.000 Đài tệ một ngày, trừ khi khó đạt hiệu quả cải tạo hoặc khó duy trì trật tự pháp luật.

Người nước ngoài gây tai nạn cần lưu ý gì?

Theo Bộ luật Hình sự Đài Loan, Điều 95（《中華民國刑法》第95條）, người nước ngoài bị tuyên phạt tù có thời hạn trở lên có thể bị trục xuất sau khi chấp hành xong hình phạt hoặc được ân xá; đây không phải hậu quả tự động. Khi làm việc với cảnh sát, hãy nói rõ nếu không thông thạo tiếng Hoa, vì Bộ luật Tố tụng hình sự Đài Loan, Điều 99（《刑事訴訟法》第99條）quy định phải có thông dịch.

Luật sư Zhang Rong-Cheng (張榮成) không tự nhận thông thạo tiếng Việt. Văn phòng có thể hỗ trợ sắp xếp thông dịch viên tiếng Việt hợp tác; cần đặt lịch trước, phạm vi và chi phí được xác nhận theo từng vụ việc.

Thuật ngữ tiếng Hoa thường gặp trong hồ sơ

Căn cứ pháp luật chính thức

Liên kết mở Cơ sở dữ liệu pháp luật toàn quốc của Bộ Tư pháp Đài Loan (văn bản hiện hành).

Câu hỏi thường gặp

Nội dung liên quan